10 Falgun, 2074 | 22 February, 2018 Thursday
तोयानाथ उपेक्षित, कम्युनिष्टको नामका पछि लागेका नेपाली मतदाताको संख्या र समर्थनको उर्वरतालाई हेर्ने हो भने नेपाल दशकौ पहिले नै कम्युनिष्ट सत्ता भएको देश भईसक्ने थियो । आज जसरी संसदिय सत्ता भित्र समाजबाद वा साम्यवादको नचाहिदो विन बजाएर जनता झुक्याईरहनु पर्ने थिएन । फेरी पनि कम्युनिष्ट नाम र हसिया हतौडा यस्तो ट्रेडमार्क भएको छ, जनताले पछ्याईरहेका छन । उनीहरुले आफ्नो आस्था र विश्वास त्यो नाम र लोगोमा जताईरहेका छन । तर नेपालमा कोही कम्युनिष्ट होलान त ? त्यो एउटा बेग्लै बहसको विषय हुन सकिरहेको छैन ।

पार्टीको टिकट काटेपछि , झण्डा वा डण्डा बोकेपछि वा चन्दा दिएपछि यहाँ सहजै कम्युनिष्ट बन्न सकिने भोटको राजनीतिले यसका मूल्य मान्यता र आदर्श स्वाहा भईसकेका छन । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी स्वर्गिय नेता पुष्पलालको नेतृत्वमा १५ सेप्टेम्बर १९४९ मा कलकत्तामा जम्मिएर राणा विरोधी आन्दोलनसँग उदभव र विकास भए पनि पछिल्लो समयमा यसको आकार बढदै जादा एकत्रित रुपमा एक दशक पनि एकढिक्का बन्न सकेन । 

मनमोहन अधिकारीहरु र मदन भण्डारीहरु जोडिए पनि बामदेव र सिपीहरुले त्यसलाई एउटा उचाईमा पुग्नै लाग्दा फुटाई दिए । मोहनविक्रम र मोहनबैध पनि सगै बस्न सकेनन । अलिक पछि शक्ति र चर्चामा आएका प्रचण्ड र निर्मल लामा पनि फुटे । उपत्यकामा रहेका नारायणमानले पार्टीको नाम कम्युनिष्ट नै राखेनन, पश्चिमतिर राजमो लगायतले सानो झुण्डमा राजनिती गरिनै रहेका छन । तीनै साना साना कम्युनिष्ट शक्तिहरु पनि चिरा नै चिरा परेर राजनीति गर्ने गरेका छन । 

जनयुद्ध वा जनविद्रोह को नाममा प्रचण्ड र बाबुरामको नेतृत्वले अर्को पटक उचाई लियो । शान्ति प्रक्रियाको एउटा कोर्स सिद्धिनै लाग्दा त्यहाँ पनि विखण्डन शुरु भयो । प्रचण्डसँग छुटिटएका बैधले विप्लब माओवादी पैदा गरे । प्रचण्डसँग ३० बर्ष काम गरेका डा बाबुराम भट्टराईले नयाँशक्ति जन्माए । एमालेले एउटा देशैभरी तयार गरेको सांगठानिक ढाचा र कार्यकर्ताहरुको मजबुद संजाल एकातिर अर्कोतिर परम्परागत शक्तिको रुपमा लामो ईतिहास बोकेको कांग्रेस पार्टीको उपस्थिती तोड्न चिरैचिरा परेको माओवादीले सकेनन । टुटफुटको रोगले ग्रस्त माओवादीहरुको मुलधार नै अन्ततः तेश्रो शक्ति भयो । अरु कम्युनिष्ट पार्टी र कम्युनिष्ट पार्टीबाट चोईटिएर गएका नेता र नेतृत्व मुल शक्ति वा मुलधारका कम्युनिष्ट पार्टीलाई क्षयीकरण गर्ने करौती शक्तिका रुपमा मात्र अस्तित्वमा देखा परे । जसको कारण फेरी पनि यो मुलुकमा बामपन्थीहरु मुख्य शक्ति बनेर संघिय राज्यमा र केन्द्रीय शासनमा आउन गाहे छ । 

एमाले र माओवादी बीच सहकार्य पनि हुदैन, सहमति पनि हुदैन, बरु उनीहरु कसैले कांग्रेस कसैले राप्रपालाई सगोत्री मान्छन । एकले अर्कोलाई दक्षिणपन्थि वा यथास्थितीवादी वा अतिवादी भन्छन । जमेको शक्ति फुटेर माओवादी छिन्नभिन्न हुदा निराश र वितृष्ण बोकेका कार्यकर्ता कहिले कहि एकताको कुरा गरेर आत्मारती गर्ने गर्दछन । भविश्य विगारेर खाडीमा मजदुरी गर्न परेको समेत भुलेर उही धंगधंगीमा पाखुरा खैचिन्छन र सामाजिक संजालमा तत र मम गर्ने गर्दछन । आखिर फरक एमाले र माओवादी मा केही छैन । छ त उनीहरुको ईतिहास फरक छ । दुवैले संसदिय प्रणाली अंगिकार गरिसकेका छन । यी दुवैको राजनीति सत्ता शिवाय केही छैन । नेता र नेतृत्व सवै पार्टीमा खराब र असल हुन्छ त्यो एमाले वा माओवादी मा पनि छ । समग्रमा मिल्नै परे यीनले मिले हुने हो । अरु जति मिले पनि फेरी फुट्छन । पद र प्रतिष्ठामा राजनीति सिमित हुदै गएकाले फाईदा अरुले लिईरहेको छ । 

तर हुदैन कहिल्यै पनि कम्युनिष्टहरुको एकता । शव्दमा रोड्ई हुन्छ, साना तिना कुरा लाई विचार बनाईन्छ, दर्शनलाई मागि खाने भाडो बनाईन्छ । सिद्धान्तलाई गहुतको रुपमा प्रयोग गरिन्छ अनि कसरी हुन्छ एकता ? सुरा सुन्दरी र त्रिपुरा परलोकका कथा र व्यथामा सवै लिप्त र तृप्त छन । द्धण्दात्मक भौतिकबाद कहाँ गयो ? बर्गिय असमानताको लडाई कता हरायो ? साम्राज्यवाद र सामान्तवाद कसको नजरमा को हो ? अब केही छैन । मात्र सत्ता शिवाय । नेपालका कम्युनिष्टहरु स्वार्थ र भागबण्डाको राजनितीमा डुविसके यीनीहरु जुट्नेवाला छैनन । विभिन्न कालखण्डमा अरुको गोटी बन्ने काम सवैले गरेका छन, गर्दैछन र गरिरहन्छन अनि किन हुन्छ एकता ? कहिले र कसरी हुन्छ एकता ?

महाबिर अबिस्कार केन्द्रलाई सगरमाथा परोपकारी समाज कुवेत द्वारा सहयोग

पत्रकार महासँग अध्यक्ष न्यौपानेमाथि सांघातिक आक्रमण

४१ दिन देखी अस्पतालमा रहेका नर बहादुरको लुम्बिनी समाजको बिशेष पहलमा उद्धार

कोसेली समुहको दशौं वार्षिक उत्सवका साथ छापा पत्रिका मरूभूमिको कोसेलीको २९औ अंक बिमोचन सम्पन्न

घरेलु मदिरा सहित कुवेतमा दुई नेपाली पक्राउ,पक्राउ पर्नेमा एक महिला पनि

सुदुर-पश्चिम सेवा समाज कुवेतको प्रथम बार्षिक उत्सब सम्पन्न

कुवेतमा १६औं बमजन गोल्ड कपका पहिलो र क्वार्टर फाईनल चरणका सम्पूर्ण खेलहरु सम्पन्न

दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री भएपछि ओलीका यी सात संकल्पहरु यस्तो छ